مکتب ترجمه ایران مدیون اردبیل

در دیرینه شهر اردبیل در سال های 1303 و 1305 به ترتیب دو نوزاد چشم به جهان گشودند. هنوز کسی نمی دانست که این دو بعدها ترجمه معاصر ایران را شکل خواهند داد. اولی عبدالله بود و دومی سید رضا. این دو به فاصله دو سال به به دنیا آمدند ولی عبداله ده سال زودتر به دیار باقی کوچید.

سلاطین ترجمه ایران از کهن شهر اردبیل : عبدالله توکل و سیدرضا سیدحسینی

عبدالله توکل در سال 1303 در اردبیل زاده شد . تحصیلات ابتدایی را نزد آموزگاران اردبیلی به پایان برد و پس از قبولی در دانشسرای عالی به آموختن زبان فرانسه مشغول شد. وقتی کار ترجمه را شروع کرد خود نیز نمی دانست که یکی از دو ستون اصلی ترجمه ایران خواهد شد. او آثار ادبیات جهان معاصر از طریق ترجمه به ایرانیان شناساند و آثار جاویدانی را در حوزه ترجمه به یادگار گذاشت از جمله:

از انگلستان دیدن کنیم- مالک سانفرانسیسکو-محاکمه بلامی – سنگ ها- بیست و چهار ساعت از زندگی یک زن – شب رویایی – در تنگ – زنبق سرخ – بنده عشق – سرخ و سیاه – سرهنگ شابر -  زن لال – نامزدی – مردی که سایه اش را فروخت – اوژنی گرانده -  گیلاس مشروب – دنیای دیگر – شاهکار گمنام و ... 

عبدالله توکل پس از دمیدن روحی به ترجمه ایران از دوست و دانشمند دیرینش سیدحسینی وداع کرد و در آرامگاه ابدی اش جای گرفت. در مزارستان غریبان اردبیل به تاریخ 25 شهریور1378 

در پست بعدی از همکارشادروان استاد توکل یعنی از استاد سیدحسینی خواهم نوشت.

روحشان شاد

تانری رحمت ائله سین

 

 

بانوی دوبلاژ ایران

فعالیت های هنری اش بربادرفته نیست و برباد رفته ی او ماندگار است.

رفعت هاشم پور ، بانوی اردبیلی ، بانوی اوّل دوبله ی ایران

وی در سال 1310 در شهر اردبیل به دنیا آمد. در سال 1337 وارد دنیای دوبله شد. هاشم پور به جای بازیگرانی مانند سوزان هیوارد، آنا مانیانی، اینگرید برگمن و یا ایرنه پاپاس و درفیلم های ایرانی به جای شهلا ریاحی، آذرشیوا و ... سخن گفته است امّا به یادماندنی ترین آثار اوکه همیشه در یادها خواهد ماند گویندگی به جای ویوین لی در نقش اسکارلت اوهارا در فیلم بربادرفته و به جای ایرنه پاپاس در نقش هند در فیلم محمّد رسول الله می باشد. رفعت هاشم پور علاوه بر فعالیت به عنوان دوبلور در برخی از آثار مدیریت دوبله را به عهده داشته است. وی با دوبلور معروف جلال مقامی ازدواج کرده است.

پروفسور اربابی

پروفسورفخرالدین اربابی پژوهشگر نویسنده و محقق اردبیلی استاددانشگاههای آلمان

فرانسه و ایران بود.تالیفات ایشان درزمینه شیمی امروزدردانشگاهها تدریس میشود.

وی درسال ۱۳۰۴ دراردبیل متولدشد.اوپس ازتحصیلات متوسطه به آلمان غربی رفت و

دوره های دیپلم و لیسانس راباموفقیت گذراند.وی درسال ۱۳۳۳ ازدانشگاه فردریک ویلهم

شهر بن موفق به اخذدکترای شیمی وخاک شناسی شد. اربابی سپس به تحصیل در

رشته حقوق اجتماعی پرداخت ودراین رشته نیز به درجه دکتری نایل آمد.

او به سبب عشق وعلاقه به دیارخود به وطن بازگشت و درسال ۱۳۳۹ به سمت دانشیار

شیمی وخاک شناسی دانشگاه تبریز منصوب گشت . درسال ۱۳۴۰ رییس دانشکده

کشاورزی تبریزشد و سپس با دعوت رسمی دولت فرانسه دربزرگترین موسسه اتمی آن

کشور به تحقیقات پرداخت و ژنرال دوگل به وی مدال لیاقت علمی اعطا کرد.

وی چندین مدال علمی ازروسای جمهورکشورهای اروپایی ونیز صدراعظم آلمان دریافت

کرد. پروفسوراربابی باانجام ۲۵۰۰ تجزیه شیمیایی رکورد استادان برجسته دنیا را

شکست وتوانست متدهای جدیدی به نام خودثبت کند. اولین کتاب شیمی درایران توسط

ایشان تالیف شد. اودرامورخیریه مربوط به مراکزدرمانی اردبیل فعال بوده است .

این محقق اردبیلی و پژوهشگربرجسته دنیا در۲۱ آذرماه ۱۳۸۷ دنیای فانی راوداع کرد و

درآرامگاه ججین اردبیل به خاک سپرده شد. برای آشنایی بیشتر با کارهای علمی ایشان

به نشریه فروغ آذربایجان سال پنجم شماره ۱۴۵ میتوانید رجوع بفرمایید.

روحو شاد اولسون

معلم هنرمند

استادحسن مردانه درسال ۱۳۱۹ دراردبیل متولدشد. ایشان تحصیلات خودراتاپایان کلاس دهم دراردبیل به پایان رسانید.

درسال ۱۳۳۹ وارددانشسرای مقدماتی تبریزشد ودوسال بعدباسمت آموزگاری درروستاهای اردبیل مشغول انجام وظیفه

شد. وی درسال ۱۳۵۰ وارددانشسرای عالی تهران شدودرسال ۱۳۵۴ موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد گردید.

استادحسن مردانه درسال ۱۳۷۴ بازنشست شد .اوهمواره درکنارتحصیل وتدریس به فعالیتهای هنری دررشته نقاشی

رنگ روغن ادامه داده و آثاربدیعی خلق نموده اند. وی مدرک ممتازدررشته خوشنویسی رانیزکسب کرده است .

استادمردانه

مخترع کمربند ایمنی هوشمند

_{کمربند ایمنی هوشمند اختراع خانم نگارمولازاده میباشد . ایشان درسال ۱۳۸۶ درمدرسه نمونه دولتی الزهرا دراردبیل مشغول}

_{به تحصیل بوده است . اختراع خانم مولازاده کمربندهوشمند است که درصورت نصب یرروی خودرو قبل ازبستن کنربند ایمنی}

_{به  راننده فرصت حرکت نمیدهد. یعنی برای حرکت خودرو راننده حتما باید کمربند ایمنی راببندد .}

_{اگرحین رانندگی کمربند ازجای خودخارج شود راننده ۴ دقیقه فرصت دارد که آن رادوباره ببندد . البته درطول این ۴ دقیقه به راننده}

_{هشدارهایی داده میشود . این اختراع قابلیت نصب برروی موتورسیکلت ها ونیز استفاده درتراشکاری وفلزکاری جهت بهره بردن}

_{ازکلاه ایمنی را دارد . این اختراع مربوط به سال ۱۳۸۶ میباشد.}

آهنگساز بزرگ شرق

استاد علی سلیمی ازآهنگسازان برجسته موسیقی است که یونسکو اورا آهنگساز بزرگ شرق

معرفی کرده است . پدرسلیمی سالها قبل ازتولد وی ازروستای مهماندوست اردبیل به باکو رفت.

استادعلی سلیمی درسال ۱۳۰۱ درباکو به دنیاآمد. استعدادوی مادر رامجبورکردکه تاری برای وی

بخرد و اورا به مکتب موسیقی بفرستد. استاد مقدمات نوازندگی را نزدموسیقیدان نامی اذربایجان

"باکیخانوف"آموخت.دردوران حکومت استالین پدرسلیمی به جهت ایرانی بودنش از آذربایجان

اخراج شد و او به همراه خانواده درسال ۱۳۱۷ به اردبیل برگشت. چندی بعدپدر دارفانی را وداع

کرد.اولین رخداد هنری استادسلیمی درسال۱۳۳۲ بودکه وی موفق به دریافت مدال طلای یک

فستیوال موسیقی گردید.وی درهمان زمان به رهبری ارکسترآذربایجانی رادیو ایران انتخاب شد.

استادسلیمی درسال ۱۳۳۸بایکی ازهمکارانش به نام فاطمه قنادی"وارتوش ماچکالیانس"ازدواج

کرد.علی سلیمی برای تشکیل ارکسترآذربایجانی از۲۲نفرهنرمندمانندفاطمه قنادی  مصطفی

پایان اسماعیل چشم آذر و... استفاده کرد.درسال ۱۳۴۲ارکسترآذربایجانی رادیوایران رامنحل کردند

واستاد خانه نشین شد.وی مدت ۱۰سال خانه نشین شداما در این سالها آهنگهای ماندگاری

مانند "آیریلیق" رابه دنیای هنروموسیقی عرضه داشت.درسال ۱۳۴۴ رشیدبهبوداف درسفرش

به ایران آیریلیق راشنید و بااجازه گرفتن ازاستادسلیمی آن رادرباکو اجراکردواین همکاری باعث

شد تصنیف آیریلیق و استادسلیمی به اوج شهرت برسند.این آهنگ دردنیا به لحاظ اجرا باارکستر

فلارمونیک آمریکا و ژاپن و باکو و ... یک آهنگ جهانی گشت . استادعلی سلیمی درسال ۱۳۵۷

راهی تبریزشدوارکستررادیو تلویزیون تبریز را بنانهاد. درسال ۱۳۶۷به وی درجه دکتری افتخاری دادند

تندیس استادسلیمی در یونسکو به عنوان آهنگسازبرجسته شرق درمعرض دیدعلاقه مندان است

درسال ۱۳۷۶درسحرگاه دوم اردیبهشت دراثرسکته مغزی درسن ۷۴ سالگی به دیارباقی شتافت.

آرامگاهش درگلزارهنرمندان تبریز پذیرای هنردوستان میباشد. از استادعلی سلیم بیش از۱۰۰۰

قطعه موسیقی به یادگارمانده که برخی ازآنها عبارتنداز:

آیریلیق - سیزه سلام گتیرمیشم - حیدربابا - راحله - آغلاما - لاله - یاداسالارسان منی - مارش -

قهرمانلار - ساللانا ساللانا - سلام - وطنیم - سهندیم - گول اردبیل - تبریزیم - لگاتو - کهلیک -

کوراوغلو - سوزلر - اولکه میز - علی دیر - جمهوری اسلامی

روحش شاد و روانش قرین رحمت باد .

 

 

 

 

غفارزادگان

 داودغفارزادگان درسال ۱۳۳۸ درشهرستان اردبیل به دنیا آمد. تحصیلات خود راتا کاردانی ادامه داد و

در مدارس روستایی مشغول شد. غفارزادگان درسال ۱۳۵۹ درمطبوعات اولین آثارش را منتشر

 کرد. وی درسال ۱۳۶۷ به تهران رفت ودردفتر کمک آموزشی آموزش و  ثرورش آغاز به کار کرد. او

اولین کتابش را باعنوان هوای دیگر به بازارروانه کرد . وی اکنون یکی از تکنیکی ترین نویسندکان

کودک درایران است. جایزه ۲۰ سال ادبیات داستانی به کتاب ماسه نفرهستیم ازاو تعلق یافت.

برخی از آثار این نویسنده: "سنگ اندازان غارکبود" "آوازنیمه شب""نخل هاو نیزه ها""فال خون"

"زخمه""سایه هاوشب دراز""ماسه نفرهستیم""رازقتل آقامیر""کبوترها درقفس به دنیا میایند"

"موفرفری""دختران دلریز" 

نویسنده برتر ایران

محمدرضابایرامی یکی ازنویسندگان برتر ایران زمین ُ به سال ۱۳۴۰ دراردبیل به دنیا آمد. وی در نوجوانی

آثاربهرنگی علاقه مند شد ُ وی اولین قصه اش را برای رادیو فرستاد. بایرامی درکارگاه قصه نویسی

شرکت کرد اما به دلیل تامین مخارج تحصیلش مجبورشد کارکند ونتوانددر آن کارگاه حضوریابد ُ بایرامی

  با کتاب کوه مرا صدا زد   از قصه های ساوالان ُ توانست جایزه خرس

طلایی استان برن و جایزه کبرای آبی سوییس ونیز جایزه کتاب سال سوییس را ازآن خودنماید.

خانم یوتا همیل رایش ُ کتاب کوه مرا صدازد  رابه آلمانی ترجمه کرده . وی یکی ازبهترین

داستان نویسان کودک ونوجوان ۲۰سال اخیراست.وی درحال حاضر رییس خانه داستان  ایران

ااست ونیز یکی ازپنج نویسنده برتر ایران درسال۱۳۸۵

رحمتلیک عمران صلاحی

عمران صلاحی درسال ۱۳۲۵ درتهران دیده به جهان گشود.پدرش ازاهالی شام اسبی اردبیل و مادرش

ازمهاجرین باکو بود.پدر عمران در۱۳۴۰ درتبریز ازدنیا رفت و عمران همراه باخانواده به تهران کوچید.

عمران صلاحی در۱۵ سالگی اولین شعرش رابرای مجله اطلاعات کودکان فرستاد. وی درسال۱۳۴۵

رسما بامجله توفیق آغاز به همکاری کردوهمزمان باکار در مجله دیپلم را گرفته سپس دررشته

مترجمی زبان انگلیسی به ادامه تحصیل پرداخت.اولین کتابش را باهمکاری اسدی پور به عنوان

طنزآوران امروز ایران روانه بازار کرد. صلاحی درسال ۱۳۵۲ به استخدام رادیو درآمد. برخی از آثار وی

عبارتند از "گریه درآب""قطاری درمه""ایستگاه بین راه""هفدهم""رویای مرد نیلوفری"

عمران صلاحی چندکتاب نیزبه زبان مادری خویش ترکی آذری منتشرکرد : "پنجره دن داش گلیر" و

"آینا"  .  عمران صلاحی درسال۱۳۸۵ به دیارباقی شتافت.

روحو شاد و آدی قالارقی اولسون

مشروطه خواه اردبیلی

 

حاج بابا خان مجاهداردبیلی ازجمله چهره های مبارزدوران مشروطه بودکه دردوران پرتلاطم مبارزان آذربایجان درانقلاب مشروطه سهم بزرگی داشته است. اودر آغازنهضت درصف مجاهدان درآمدوبه دلیل بیباکی و هوش بالادراندک مدتی به سرکردگی مجاهدان انتخاب شد. وی دوشادوش ستارخان باسپاه رحیم خان وقشون روس به مبارزه پرداخت.بعداز اغازجنگ جهانی اول غیورمردانی کمیته دفاع ملی تشکیل دادندکه باباخان نیزازاعضای فعال آن بود.وی سالهابعدبا عضویت درکمیته مجازات به زندگی ننگین رشیدالملک حاکم اردبیل پایان داد. اوتوسط امیرالسلطنه دستگیر شدوبدون محاکمه توسط ضرغامی نامی ازسران فولادلو کشته شد.. قبری منتسب به وی درروستای نوشارفولادلو شناسایی شد وسپس پیکرش به بقعه شیخ جبراییل انتقال داده شد. یادونامش گرامی باد.